Over teams, verandering en waarom creativiteit soms meer ruimte geeft dan nog een gesprek

Soms voel je het meteen als je een ruimte binnenkomt.

Je merkt dat een team veel heeft meegemaakt. Verandering, verschuiving, spanning, nieuwe rollen en afscheid. Mensen hebben samen iets doorstaan. Dat verbindt, maar het maakt vaak ook voorzichtig.

Dat zag ik tijdens een workshop die ik samen gaf met Amsterdam House of Arts & Crafts. We werkten met een afdeling die veel verandering had doorgemaakt. Wat me daar opnieuw opviel: mensen willen best verder en er voor elkaar zijn, maar ze zijn tegelijk op hun hoede.

Als samenwerken voorzichtig wordt

Teams zijn in zo’n fase meestal niet kapot. Er is vaak nog veel betrokkenheid en loyaliteit want spanningen brengen ook iets. Mensen doen hun best. Alleen de vanzelfsprekendheid is er soms even uit.

Het spontane verdwijnt wat naar de achtergrond. Mensen voelen meer dan ze zeggen.

En precies dan ontstaat vaak de reflex om er nóg een gesprek over te voeren.

Soms helpt dat. Maar niet altijd.

Als er al veel woorden zijn geweest, verliezen woorden soms hun werking. Dan wordt praten niet automatisch een opening, maar eerder een vorm van druk. Mensen voelen dat ze iets moeten delen, begrijpen of bijdragen. En dan gaan ze zich juist meer inhouden.

Waarom creativiteit dan werkt

Dat is waarom creativiteit in dit soort teamsessies zo krachtig kan zijn.

Niet omdat het problemen oplost.

Niet omdat het moeilijkheden wegmaakt.

Maar omdat het ruimte maakt zonder druk.

Tijdens de workshop hoefde niemand iets uit te leggen of te analyseren. Mensen mochten kijken, maken, reageren en samen iets laten ontstaan. En dan gebeurt er iets.

Er komt rust.

Er komt lucht.

Mensen ontspannen.

Er wordt gelachen.

Er ontstaat contact zonder dat alles eerst benoemd hoeft te worden.

Creativiteit haalt mensen even uit de taal waarin al zoveel is gezegd. Uit de vaste rollen ook. En precies daardoor komt er weer beweging.

De kracht van niet drukken

Ik heb zelf moeten leren dat je niet alles meteen hoeft open te leggen of op te lossen. Juist als je voelt dat er meer speelt, is de neiging groot om te duiden, te helpen of richting te geven.

Maar de echte kracht ligt vaak ergens anders.

Niet in drukken.

Niet in trekken.

Niet in analyseren tot alles helder is.

Wel in bedding maken.

Wel in aanwezig blijven.

Wel in ruimte laten voor wat er is.

Want ruimte maken is iets anders dan wegblijven. Niet drukken is iets anders dan vermijden. Juist aanwezig blijven, zonder te forceren, geeft veiligheid.

Wat er dan ontstaat Dat zag ik ook in deze sessie.

Doordat er geen druk lag op de diepere laag, kwam er juist rust. Mensen mochten doen waar ze zin in hadden. Zelf kiezen hoe ze meededen. En juist daarin ontstond verbinding.

Niet als opdracht.

Maar als gevolg.

Dat is misschien wel wat teams na veel verandering het meest nodig hebben: niet meteen meer analyse, maar meer ruimte. Meer adem. Meer lichtheid. Meer ervaren dat je samen kunt zijn zonder dat alles direct een onderwerp hoeft te worden.

Waar Speelkracht voor staat

Voor mij is dat de kern van Speelkracht.

Niet mensen afleiden van wat er speelt.

Maar een vorm maken waarin wat er speelt niet nog zwaarder hoeft te worden.

Niet dicht analyseren.

Niet oplossen voor een ander.

Niet trekken aan verbinding.

Wel vertrouwen dat er iets kan ontstaan als de druk eraf gaat.

Soms is dat precies wat een team nodig heeft.

Geen nieuw verhaal over samenwerken.

Maar een ervaring waarin samenwerken weer even voelbaar wordt.