“Vertel me niet wat er allemaal niet kan, maar wat wél kan. Daar zit de lol en vaak ook de oplossing.” Met die zin begon voor mij een zoektocht naar een van de pijlers van het Speelkracht-kompas: durf.

Durf wordt vaak verward met lef of roekeloosheid. Alsof je pas moedig bent wanneer je grote risico’s neemt, alles opgeeft of zichtbaar succes boekt. Maar durf is iets anders. Durf is in beweging komen terwijl je twijfelt. Niet omdat de angst weg is, maar omdat je besluit dat zij je niet langer volledig stuurt.

In mijn lessen en workshops zie ik het steeds opnieuw. Mensen wachten op zekerheid. Op het juiste moment. Op vertrouwen. En ondertussen gebeurt er niets. Wat we vaak vergeten, is dat vertrouwen geen voorwaarde is voor beweging, maar een gevolg ervan.

Ik herken dat maar al te goed. Jarenlang nam ik mijn overtuigingen voor waar aan:
ik ben niet goed genoeg, ik moet het perfect doen, wie zit hier eigenlijk op mij te wachten?
Die gedachten hielden me veilig, maar ook klein. En precies dat zie ik bij zoveel mensen die ik begeleid. Vanuit angst creëren we een leven vol denkbeeldige gevaren. Ons brein, loyaal als het is, doet wat het moet doen: ons beschermen. Het produceert overtuigende redenen om vooral niets te veranderen.

Kleine moed is echte moed

Wat mij hielp, was het inzicht dat durf niet groeit door grote sprongen, maar door kleine daden.
Een compliment geven zonder reden. In een gesprek zeggen: dit vind ik spannend, maar ik wil het toch delen. Uitspreken dat je trots bent op jezelf, al voelt het ongemakkelijk.

Wat fascinerend is: de spanning die je voelt bij zo’n klein moment van durf, is vaak niet wezenlijk anders dan bij iets groots. Of je nu door een brandende hoepel springt of tegen iemand zegt ik hou van je de innerlijke drempel voelt verrassend gelijk. (Probeer het maar eens en wees eerlijk tegen jezelf.)

Durf en je plek innemen

In de systemische blik waarin ik werk, gaat durf ook over plek innemen. We maken allemaal deel uit van grotere systemen: families, teams, organisaties, gemeenschappen. Elk systeem kent een ordening. Wanneer we niet op onze plek staan bijvoorbeeld door te veel te dragen, ons kleiner te maken of juist te forceren kost bewegen enorm veel energie.

Binnen het systemisch werk van Phoenix Opleidingen wordt vaak gezegd: pas als je staat waar je hoort, kan de stroom weer gaan lopen. Durf begint dan niet met iets doen, maar met erkennen waar je nu staat. Wat is van jou? Wat draag je misschien voor een ander? Wat mag je teruggeven?

Ook Els van Steijn beschrijft hoe we uit loyaliteit aan ons familiesysteem vaak patronen blijven herhalen die ons ooit hielpen, maar nu belemmeren. Durf betekent hier: het oude bedanken, zonder het te veroordelen, en tóch een stap zetten richting je eigen leven.

De schaduw als toegangspoort

Vanuit de psychologie van Carl Jung krijgt durf nog een extra laag. Jung sprak over de schaduw: die delen van onszelf die we liever niet laten zien, omdat ze niet passen bij het beeld dat we hebben van wie we zouden moeten zijn. Juist daar, in die schaduw, ligt vaak onze levenskracht verscholen.

Durf vraagt dan niet om beter worden, maar om echter worden. Om het masker een stukje te laten zakken. Om nieuwsgierig te zijn naar wat je liever wegduwt. Dat is geen comfortabele weg, maar wel een die leidt naar meer vitaliteit en innerlijke vrijheid.

Enthousiasme als brandstof

Durf staat in het Speelkracht-kompas niet op zichzelf. Ze is verbonden met nieuwsgierigheid, vrijheid en verbinding. En haar brandstof is enthousiasme. Niet het opgeklopte soort, maar het stille gevoel van hier wil ik iets in onderzoeken. Enthousiasme tilt je uit de zwaarte en nodigt je uit om te spelen. Om te proberen, te falen, bij te sturen.

Wie zijn durf toelaat, komt vaak dichter bij een authentieke kern. Minder bezig met hoe het eruitziet, meer met hoe het klopt.

Een uitnodiging

Als ik terugkijk op mijn eigen reis, zie ik dat niet de grote successen bepalend waren, maar de momenten van kleine moed. Die ene vraag. Dat lastige gesprek. Het loslaten van een overtuiging die ooit veilig voelde.

Daarom wil ik je dit meegeven:
wacht niet tot de angst weg is. Neem haar mee bij de hand en zet één stap.

Kies vandaag één klein gebaar van durf.
Niet groots. Niet perfect. Wel echt.

Misschien is het die extra vraag aan een collega.
Dat compliment aan een vreemde.
Of de uitnodiging die je al weken uitstelt, zonder goede reden.

Doe het. En kijk wat er gebeurt.
Vaak opent het leven zich precies daar in dat kleine moment en blijkt dáár het plezier én de beweging te zitten.

Als je wilt, kan ik deze versie ook aanscherpen voor een specifieke doelgroep, of afsluiten met een concrete oefening of reflectievraag voor de lezer